เมื่อต้นทุนแพลตฟอร์มท้าทาย SME ไทยในตลาดอีคอมเมิร์ซล้านล้าน
ถอดรหัสข้อเสนอจากสมาคมอีคอมเมิร์ซไทย กับโจทย์ใหญ่เรื่องค่าธรรมเนียม ข้อมูลลูกค้า และการแข่งขันบน Marketplace
Integrate your CRM with other tools
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit lobortis arcu enim urna adipiscing praesent velit viverra sit semper lorem eu cursus vel hendrerit elementum morbi curabitur etiam nibh justo, lorem aliquet donec sed sit mi dignissim at ante massa mattis.
- Neque sodales ut etiam sit amet nisl purus non tellus orci ac auctor
- Adipiscing elit ut aliquam purus sit amet viverra suspendisse potenti
- Mauris commodo quis imperdiet massa tincidunt nunc pulvinar
- Adipiscing elit ut aliquam purus sit amet viverra suspendisse potenti
How to connect your integrations to your CRM platform?
Vitae congue eu consequat ac felis placerat vestibulum lectus mauris ultrices cursus sit amet dictum sit amet justo donec enim diam porttitor lacus luctus accumsan tortor posuere praesent tristique magna sit amet purus gravida quis blandit turpis.
Techbit is the next-gen CRM platform designed for modern sales teams
At risus viverra adipiscing at in tellus integer feugiat nisl pretium fusce id velit ut tortor sagittis orci a scelerisque purus semper eget at lectus urna duis convallis. porta nibh venenatis cras sed felis eget neque laoreet suspendisse interdum consectetur libero id faucibus nisl donec pretium vulputate sapien nec sagittis aliquam nunc lobortis mattis aliquam faucibus purus in.
- Neque sodales ut etiam sit amet nisl purus non tellus orci ac auctor
- Adipiscing elit ut aliquam purus sit amet viverra suspendisse potenti venenatis
- Mauris commodo quis imperdiet massa at in tincidunt nunc pulvinar
- Adipiscing elit ut aliquam purus sit amet viverra suspendisse potenti consectetur
Why using the right CRM can make your team close more sales?
Nisi quis eleifend quam adipiscing vitae aliquet bibendum enim facilisis gravida neque. Velit euismod in pellentesque massa placerat volutpat lacus laoreet non curabitur gravida odio aenean sed adipiscing diam donec adipiscing tristique risus. amet est placerat.
“Nisi quis eleifend quam adipiscing vitae aliquet bibendum enim facilisis gravida neque velit euismod in pellentesque massa placerat.”
What other features would you like to see in our product?
Eget lorem dolor sed viverra ipsum nunc aliquet bibendum felis donec et odio pellentesque diam volutpat commodo sed egestas aliquam sem fringilla ut morbi tincidunt augue interdum velit euismod eu tincidunt tortor aliquam nulla facilisi aenean sed adipiscing diam donec adipiscing ut lectus arcu bibendum at varius vel pharetra nibh venenatis cras sed felis eget.
ท่ามกลางภาพรวมของตลาดอีคอมเมิร์ซไทยในปี 2569 ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดดจนทะลุหลักล้านล้านบาท แต่หากเรามองลึกลงไปในโครงสร้างห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ของผู้ประกอบการรายย่อยหรือ SME ไทย เราจะพบความท้าทายครั้งสำคัญที่กำลังเกิดขึ้นหลังบ้าน
เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2569 สมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย (THECA) นำโดย คุณกุลธิรัตน์ ภควัชร์ไกรเลิศ ได้เข้ายื่นข้อเสนอเชิงนโยบายต่อรัฐสภา เพื่อสะท้อนถึงข้อจำกัดและความกดดันด้านต้นทุนของร้านค้าออนไลน์ไทย ซึ่งผลสำรวจระบุว่าปัจจุบัน SME ไทยมีอัตรากำไรสุทธิเฉลี่ย (Net Profit Margin) เหลือเพียง 2.3% ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่ค่อนข้างเปราะบางสำหรับการเติบโตในระยะยาว
1. ผ่าโครงสร้างความท้าทาย 5 มิติที่ผู้ค้าไทยต้องเผชิญ
จากการรวบรวมข้อมูลข้อร้องเรียนของผู้ประกอบการไทยกว่า 500 ราย ในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2569 ทางสมาคมฯ ได้สรุปประเด็นหลัก 5 ด้านที่เป็นแรงกดดันสำคัญต่อการทำธุรกิจออนไลน์ในปัจจุบัน:
- 1. โครงสร้างค่าธรรมเนียมที่ปรับตัวสูงขึ้น (96%): ค่าธรรมเนียมการขาย (GP) และ Take-rate มีการปรับขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา พุ่งขึ้นจากเฉลี่ย 3% ไปแตะที่ 30% และเมื่อรวมค่าบริการแฝงอื่น ๆ อาจสูงถึง 22% - 40% ในบางแพลตฟอร์ม
- 2. การเข้ามาของร้านค้าต่างประเทศ (82%): การหลั่งไหลของร้านค้าข้ามชาติ (โดยเฉพาะจากจีน) ที่มีข้อได้เปรียบด้านต้นทุนการผลิต การยกเว้นกำแพงภาษีบางส่วน และมาตรฐานสินค้าที่ยังไม่เข้าเกณฑ์ มอก. นำมาซึ่งสงครามราคาที่รุนแรง
- 3. นโยบายการคืนสินค้าที่ไม่สมดุล (74%): ระบบของแพลตฟอร์มมักให้ความสำคัญกับผู้ซื้อเป็นหลัก (Buyer-Centric) แม้จะเป็นการคืนสินค้าด้วยเหตุผลความพึงพอใจส่วนตัว ส่งผลให้ร้านค้าต้องแบกรับต้นทุนค่าจัดส่งทั้งไปและกลับ รวมถึงความเสี่ยงจากสินค้าชำรุด
- 4. ข้อจำกัดด้านการเลือกเทคโนโลยีขนส่ง (65%): การจัดสรรระบบขนส่งโดยอัตโนมัติของแพลตฟอร์ม ทำให้ร้านค้าขาดอิสระในการเลือกผู้ให้บริการที่เชี่ยวชาญเฉพาะพื้นที่ และบางครั้งพบปัญหาความคลาดเคลื่อนในการคำนวณค่าน้ำหนักสินค้า
- 5. ต้นทุนการตลาดที่สูงขึ้นเพื่อเพิ่มการมองเห็น (58%): โครงสร้างการแสดงผลแบบ "Pay to Play" บีบให้ร้านค้าต้องซื้อโฆษณาหรือเข้าร่วมแคมเปญลดราคาขนาดใหญ่ หากไม่เข้าร่วมจะส่งผลให้การมองเห็นของร้านค้าลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (Shadow Ban)
2. ช่องว่างเชิงโครงสร้างบนแพลตฟอร์มที่แบรนด์ต้องจับตา
เมื่อแบรนด์พึ่งพาแพลตฟอร์ม Marketplace เป็นช่องทางขายหลักมากขึ้น สิ่งที่ตามมาไม่ใช่แค่โอกาสในการเข้าถึงลูกค้า แต่ยังรวมถึงข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่ส่งผลต่อการบริหารธุรกิจในระยะยาว โดยเฉพาะใน 3 มิติสำคัญ
- การควบคุมต้นทุนที่ผันผวนตามนโยบายแพลตฟอร์ม
ค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขต่าง ๆ อาจเปลี่ยนแปลงตามนโยบายของแพลตฟอร์มในแต่ละช่วงเวลา ทำให้แบรนด์บริหาร Net Margin ได้ยากขึ้น และขาดเสถียรภาพในการวางแผนทางการเงินระยะยาว - ความเป็นเจ้าของข้อมูลลูกค้าที่ไม่ได้อยู่ในมือแบรนด์
ข้อมูลพฤติกรรมลูกค้าส่วนใหญ่ยังเป็นสิทธิ์ของแพลตฟอร์ม ทำให้ร้านค้าทำหน้าที่คล้าย “ผู้เช่าพื้นที่” มากกว่าการสร้าง Digital Asset ของตัวเอง ส่งผลให้แบรนด์ต่อยอดข้อมูลเพื่อทำ CRM, Retargeting หรือวางกลยุทธ์ลูกค้าระยะยาวได้จำกัด - การแข่งขันที่เปิดรับสินค้าต้นทุนต่ำจากต่างประเทศ
เมื่อแพลตฟอร์มเปิดเสรีให้สินค้าจากต่างประเทศเข้ามาแข่งขันโดยตรง แบรนด์และผู้ประกอบการไทยอาจเสียความสามารถในการแข่งขัน หากไม่มีมาตรการรองรับ หรือไม่มีช่องทางของตัวเองที่ช่วยสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าได้ลึกกว่าแค่การแข่งขันด้านราคา
3. ข้อเสนอเชิงรุก ยกระดับเศรษฐกิจดิจิทัลไทยอย่างยั่งยืน
เพื่อสร้างระบบนิเวศอีคอมเมิร์ซที่เป็นธรรม (Fair Ecosystem) สมาคมอีคอมเมิร์ซไทยได้นำเสนอแนวทางที่ต้องการความชัดเจนในกรอบเวลา 3-6 เดือน ดังนี้:
1. Platform Regulation (การกำกับดูแลที่สมดุล): ศึกษาและถอดบทเรียนการควบคุมแพลตฟอร์มดิจิทัลจากต่างประเทศ เช่น อินเดีย จีน เกาหลีใต้ และอินโดนีเซีย เพื่อกำหนดเพดานค่าธรรมเนียมให้เหมาะสมกับบริบทธุรกิจไทย
2. Joint Committee (การตั้งคณะกรรมการร่วม): จัดตั้งหน่วยงานกลางที่มีตัวแทนจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อเป็นพื้นที่รับฟังและแก้ไขปัญหาร้องเรียนอย่างจริงจังและต่อเนื่อง
3. Thai First Policy (การสนับสนุนผู้ค้าในประเทศ): ใช้มาตรการทางภาษีและสิทธิประโยชน์เพื่ออุ้มชูร้านค้าที่จดทะเบียนถูกต้องในไทย ช่วยให้เม็ดเงินหมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจในประเทศมากขึ้น
4. มุมมองฝ่ายนิติบัญญัติ: ปลดล็อกข้อกฎหมาย สู่การบังคับใช้จริง
ในมุมของภาครัฐ ดร.สิทธิพล วิบูลย์ธนากุล และ คุณภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ในฐานะกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎร ได้ให้ความเห็นเชิงบวกว่า ปัจจุบันไทยมีเครื่องมือทางกฎหมายพร้อมอยู่แล้ว นั่นคือ ประกาศคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) เรื่องการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมบนแพลตฟอร์มดิจิทัล ซึ่งมีผลบังคับใช้ไปแล้วเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2569
ความท้าทายหลังจากนี้จึงไม่ใช่การออกกฎหมายใหม่ แต่คือการผสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานหลักอย่าง กขค., ETDA และกรมการค้าภายใน ในการทำงานเชิงรุก บังคับใช้แนวปฏิบัติที่มีอยู่ให้เกิดผลจริง เพื่อปกป้องผลประโยชน์ของผู้ประกอบการไทยรายย่อยก่อนที่จะสายเกินไป
บทสรุปจาก Priceza Insights: การขับเคลื่อนตลาดอีคอมเมิร์ซระดับล้านล้านบาทให้ยั่งยืน ไม่ได้วัดกันที่ความมั่งคั่งของแพลตฟอร์มใดแพลตฟอร์มหนึ่ง แต่วัดที่ "ความแข็งแกร่งของกลไกฐานราก" อย่าง SME มาตรการทางนโยบายในอีก 6 เดือนข้างหน้าจึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการสร้างมาตรฐานใหม่ เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยสามารถเติบโตในโลกดิจิทัลได้อย่างมั่นคงและเป็นธรรม
